Лилавите гъби са естествени обитатели на горите, предпочитащи сенчести места. Най‑известният представител е Cortinarius violaceus – ядлив вид, който в миналото е бил използван за медицински цели. Повечето други видове също са горски и се срещат предимно под широколистни дървета.
Тези гъби се появяват през есента под дървета, особено под дъбове. За успешното им развитие е необходима влажна почва, богата на хумус, където спори могат да покълнат и да дадат плодове.
Лилавите гъби образуват микоризни (микоризални) асоциации с корените на дъбовите дървета. Микоризата е симбиотична връзка, при която мицелият на гъбата колонизира корените, получава въглерод от растението и в замяна доставя минерални хранителни вещества, подобрявайки почвата около корените.
Мицелият, който прилича на корените на растението, произвежда плод – шапката на гъбата. Той получава енергия от дъбовите корени и едновременно с това обогатява почвата с минерали, което подпомага растежа и здравето на дървото.